Oestrogeen is een van de belangrijkste geslachtshormonen als het gaat om voortplanting en piekt rondom je ovulatie. We spreken van oestrogeen dominantie als er een verstoorde balans is tussen oestrogeen en progesteron en er teveel oestrogeen is. In dit artikel leggen we de symptomen uit en delen we gemakkelijke tips om de afbraak en aanmaak van oestrogeen te ondersteunen.
Wanneer oestrogeen en progesteron in balans zijn in je cyclus zijn je botten zijn sterk, dens en buigzaam. Je huid oogt gehydrateerd en collageenrijk. Je metabolisme werkt vergevingsgezind. Je oestrogeen is in balans als je je content en vrouwelijk voelt. Je borsten voelen normaal in grootte: dus niet te uitgezet. Je merkt wanneer je ovuleert rond dag 16, maar hebt geen extreme pijnen. Als je oestrogeen in balans is kunnen endometriose symptomen verminderen.
Xeno-oestrogenen zijn chemische stofjes die oestrogenen nadoen. Deze nep-oestrogenen binden zich aan de oestrogeen receptoren. Het lichaam reageert hetzelfde op deze stofjes als op echt oestrogeen. Xeno-oestrogenen komen van chemicaliën waar je in het dagelijkse leven aan wordt blootgesteld en worden opgeslagen in je vetcellen. Ze kunnen gevonden worden in tandpasta, deodorant, zonnebrand, cosmetica, moisturizers, zelfs de binnenkant van je auto. De belangrijkste hormoonverstoorders zijn BPA en ftalaten: de hard en zacht makers van plastics. Tips om je blootstelling aan deze xeno-oestrogenen te verminderen om je oestrogeen-dominantie aan te pakken:
Een hoog gehalte van het stresshormoon cortisol (zoals chronische stress) kan bijdragen aan oestrogeendominantie. Het blokkeert de werking van progesteron. Stress zorgt ook voor meer PMS klachten. Triggers zijn stressgevende factoren, dit kunnen zowel interne als externe prikkels zijn.
Je hebt je DNA: het erfelijk materiaal dat je van je ouders meekrijgt. Daarnaast heb je je epigenetische expressie: dat is hoe jouw genen zich uitdrukken onder invloed van die triggers door de tijd heen. Via epigenetica is er ruimte voor aanpassing en verandering. Het kan in je voordeel werken, maar ook tijdelijk tegen je. Stel dat je genetisch gevoeliger bent voor stress. Door gezonde leefstijlkeuzes en een positieve manier van omgaan met stress kun je ervoor zorgen dat je lichaam daar epigenetisch anders op gaat reageren. Je genen worden als het ware minder stressgevoelig. Zo kun je met bewuste keuzes je lichaam helpen om beter met hormonen om te gaan. Je DNA zelf verandert niet, maar de manier waarop je genen reageren wél. Je hebt dus invloed op hoe je lichaam werkt door hoe je leeft. Hier bewust van zijn is de eerste mindset shift die je kunt maken in het introduceren van stressverminderingstechnieken.
Wanneer je bloedsuiker regelmatig piekt, stijgt je insulinespiegel. Chronisch verhoogde insuline kan leiden tot een verhoogde aanmaak van oestrogeen. Overgewicht en te weinig beweging versterken dit, omdat ze de insulinegevoeligheid verder verlagen. Zo kan er een vicieuze cirkel ontstaan: hoge insuline stimuleert de oestrogeen productie, en te veel oestrogeen zorgt op zijn beurt weer voor een verhoogde insulineproductie. Uiteindelijk kan dit leiden tot insulineresistentie en gewichtstoename. Het lastige is dat vetcellen zelf ook oestrogeen produceren, waardoor afvallen extra moeilijk kan worden. Een van de eerste dingen die je kunt doen is bewuster omgaan met je bloedsuiker spiegel, dat leggen we uit in dit artikel.
Te veel oestrogeen kan ook komen door voedingstekorten en darmflora die niet in staat is om je hormonen af te breken. Zo staat bijvoorbeeld laag in magnesium in verband met te hoge oestrogeen. Probeer magnesium bisglycinaat. Een vitamine B12 tekort (foliumzuur, amino-acids) kan ook bijdragen. B12 is belangrijk om de juiste oestrogenen te produceren en de minder goede oestrogenen af te breken. Idealiter wordt je oestrogeen verwerkt of gemetaboliseerd door je lichaam: gebruikt en afgevoerd via je ontlasting. Als je niet beschikt over de juiste darmbacteriën die dit kunnen verwerken, dan zorgt het voor gebrekkige afvoer. Een voorbeeld is een dieet rijk aan rood vlees eten en veel snelle koolhydraten zoals pasta en wit brood. Dit promoot vaak niet de bacteriën in de darmen die deze oestrogenen goed kunnen afbreken. Kijk eens naar het Paleo dieet waarbij je tijdelijk deze geraffineerde koolhydraten verminderd om zo je goede darmbacteriën te bevorderen voor afbraak van oestrogenen
Informatie over oestrogeendominantie is gebasseerd op onderzoek uit de volgende boeken en bronnen: